मत्स्यपुराण

 पहिल्यांदाच मासे पाळणाऱ्यांसाठी /

नवीन अक्वेरीयम टॅन्क घेणाऱ्यांसाठी महत्वाच्या सुचना

• माशांच्या असंख्य प्रजाती आहेत. तुम्हास कोणते व किती मासे पाळायचे आहेत ते आधीच ठरवा.  त्यानुसार योग्य अश्या आकाराची पेटी बनवून घ्या.
• प्रजातीनुसार माशांचे स्वभाव वेगवेगळे असतात.  सोशल, सामाजिक, वाईल्ड, आक्रामक, एकलकोंडे इ इ.  सर्वच मासे ऐकमेकांसोबत राहू शकत नाहीत.
• प्रजातीनुसार माशांना पेटीत दगड, वाळू, लाकूड, पाणवनस्पती वा पुर्णपणे मोकळी पेटी आवश्यक असते.
• काच पेटी योग्य जाडीच्या फोम/रबर अथवा थर्मोकोल शीटवर ठेवने आवश्यक आहे.
• पेटी थेट सुर्य प्रकाश येईल अश्या ठिकाणी ठेऊ नये, वारंवार शेवाळ येऊन पाणी हिरवे होते.
• नवीन पेटी स्वच्छ पाण्याने धुऊन घ्या. साबण, शॅम्पू अजिबात वापरू नका.
• पेटी वरून 1 - 1.5 इंच सोडून पाण्याने पुर्ण भरा.  काही प्रजातीचे मासे पाण्या बाहेर उडी मारतात म्हणून शक्यतो पेटीस कव्हर बसवून घ्या.  दगड, वाळू, लाकूड, झाडे इ इ चे जे काही सेटअप करणार असाल तर ते करून घ्या.
• चांगले दिसतात म्हणून समुद्र किनाऱ्यावरून आणलेले शंख, शिंपले, प्रवाळ पेटीत ठेऊ नका. त्याने पाण्यात कॅल्शियम वाढून pH वाढतो जो बहुतांश माश्यांना धोकादायक असतो.
• पेटी सोबत लगेच मासे घ्यायची गडबड करू नका.  नवीन पेटीत पाणी भरून 3-5 दिवस फिल्टर, एअर पंप लावून चालू करून ठेवा.  यामुळे पाण्यात बेनिफिशियल बॅक्टेरीया तयार होतात जे माश्यांना फार आवश्यक असतात. तसेच पाण्यात जर क्लोरीन असेल तर तो देखील उडून जातो.
• नवीन पाण्यात खास करून मुनसिपाल्टीच्या नळाच्या पाण्यातील अतिरिक्त क्लोरीन मुळे बहुतांश मासे लगेचच मरतात वा आजारी पडून थोड्या दिवसात मरतात.
• दुकानात मासे निवडताना स्वस्थ, निरोगी असे योग्यरित्या Quarantine केलेलेच मासे घ्या वा घरात स्वतंत्र पेटीत स्वतःच Quarantine करा.
• नवीन मासे घरी आणल्या नंतर मासे लगेचच पेटीत सोडू नका. असे केल्याने मासे स्ट्रेस मधे जातात. पिशवीसकट मासे  पेटीतील पाण्यात 15-20 मिनिटे ठेवा. यामुळे पेटीतील पाणी आणि पिशवीतील पाणी यांचे तापमान सारखे होईल.  मगच मासे पेटीत सोडा. याला Acclimatisation असे म्हटले जाते.
• माश्यांचे आरोग्य, रंग, सक्रियता खाद्यावर अवलंबून असते. पुरेसे प्रोटीनयुक्त खाद्यच वापरा. प्रजातीनुसार माशांना वेगवेगळे खाद्य लागते. त्याची माहिती घ्या.  एकाच प्रकारचे खाद्य खाऊन मासे कंटाळतात त्याना दोन-तीन प्रकारचे खाद्य द्या.
• कधीही माश्यांना अति खाद्य देऊ नका. दोन-तीन मिनिटात संपेल इतकच खाद्य दिवसातून दोन वेळा द्या.

▪︎ खाद्याचे पाकिट एक दोन महिन्यात संपेल इतकेच घ्या कारण ते एकदा का खोलले की हवामाना नुसार लवकरच खराब व्हायला लागते.  

• आठवड्यात एकदा तरी माश्यांना उपवास घडवा.
• जास्त खाल्याने मासे लवकर वाढतात हा एक फार मोठा गैरसमज आहे, उलट मासे आळशी व बेढब होतात.
• अतिरिक्त खाद्य पेटीत कुजून अमोनिया तयार होतो, ऑक्सीजन कमी होते, पाण्यास दुर्गंधयुक्त वास येऊ लागतो.  जो माशांना धोकादायक असतो.
• अतिरिक्त खाद्य हे बहुतांश नवीन मासे पाळणार्याचे मासे मरण्याचे मुख्य कारण आहे.
• पेटीतील पाणी कधी आणि कसे बदलायचे हे फार महत्त्वपूर्ण आहे.  पेटीतील संपुर्ण पाणी कधीच बदलू नये   मासे हमखास मरतात. दर पंधरा-वीस दिवसात 30%-40% इतकेच पाणी बदलावे.  यासाठी सायफन पंप वा पाईपचा वापर करून पेटीत खाली जमलेली घाण काढावी.
• फिल्टर मधील स्पंज स्वच्छ पाण्यात धुऊन पुन्हा बसवावा.
• पेटीतील दगड, लाकूड इ बाहेर काढून धुवू नये.  त्यावरील उपयुक्त जीवाणु नष्ट होतात. वाळूतील घाण काढण्यासाठी खास सायफन पंप मिळतो.
• पाणी बदलते वेळी कधीही मासे पेटीतून बाहेर काढू नये, याने मासे हमखास मरतात.
• तुमच्या पेटीतील फिल्टर सिस्टम जितकी चांगली तितके तुमचे मासे स्वस्थ आणि सक्रिय राहतात. 
• Surface agitation



• तुमच्या माशांच्या वागणुकीत, पोहण्याच्या पद्धतीत फरक पडला तर त्वरित योग्य व्यक्तीशी संपर्क करा.
• पाण्यातील अमोनिया pH याची वरचेवर टेस्ट करून घ्या
• प्रजातीनुसार उन्हाळा व हिवाळ्यात माश्यांवर तापमानाचा परिणाम होतो म्हणून थर्मामीटर व हिटरचा वापर करा.
• पेटीतील पाण्यात हात घालण्या पुर्वी लाईट, हिटर, फिल्टर इ इलेक्ट्रिक उपकरणे बंद करून वायर प्लग मधून काढा.
• सर्वात महत्वाचे म्हणजे तुम्ही जे मासे पाळताय त्यांची पुर्ण शास्त्रीय माहीती घ्या. त्यांचा आकार, वयोमान, खाद्य, तापमान, वातावरण, माशांना होणारे आजार, परजीवी, pH, इ इ

मासे पाळा मासे जगवा
मासे पाळा आनंदी रहा

मासे पाळने, पाहणे, निरीक्षण करने, त्यांचे संगोपण करने इ मुळे उच्च रक्तदाब, मानसिक ताणतणाव
कमी होऊन घरात सकारात्मक वातावरण राहते

अधिक माहिती साठी संपर्क
Aqua Villa
कोल्हापूर
8830270374